VWS neemt signalen serieus en acht verschillen grote steden versus platteland plausibel.

De AWBZ-zorg voor bewoners van Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht dreigt de komende jaren te verschralen als niet méér rekening wordt gehouden met de specifieke zorgvraag en de hogere kosten in grote steden. Dit stellen Agis, Achmea en het Platform Zorginstellingen Grote Steden naar aanleiding van onderzoek, dat zij vrijdag jl. aanboden aan VWS. De partijen roepen de staatssecretaris van VWS op om het financieringsmodel aan te passen zodat bewoners in grote steden ook in de toekomst voldoende AWBZ-zorg krijgen.

Agis en het Platform Zorginstelling Grote Steden (PZGS) lieten een onderzoek uitvoeren naar de AWBZ-zorg in grote steden. Daaruit blijkt dat de omvang en aard van de AWBZ-zorg in grote steden sterk afwijkt van andere gebieden in Nederland. In grote steden is de gezondheid van mensen in het algemeen slechter, komen meer achterstandswijken voor en wonen meer alleenstaanden. Verder wonen in grote steden meer mensen met een lager inkomen en kennen steden een grote diversiteit aan nationaliteiten en culturen. Al deze factoren zorgen voor een grotere en meer diverse behoefte aan AWBZ-zorg voor grootstedelijke bewoners. Die behoefte zal de komende jaren alleen nog maar groeien.

Hogere kosten
Uit het onderzoek blijkt verder dat zorginstellingen in grote steden te maken hebben met in totaal zeker 10% hogere kosten dan instellingen elders in het land. Zo liggen de personeelskosten in de stad beduidend hoger door onder andere de zorgzwaarte en de grotere onderlinge concurrentie op de arbeidsmarkt in de steden. Ook de kosten voor leven en wonen in de stad zorgen voor hogere salariskosten. Verder hebben de instellingen in de grote steden te maken met fors hogere kosten voor huisvesting.

Zorgvraag
Het onderzoek bevestigt dat de AWBZ-zorg voor mensen in grote steden duurder en complexer is dan elders in Nederland. Bij de verdeling van de AWBZ-gelden door VWS wordt echter geen rekening gehouden met verschillen in kosten of de specifieke zorgvraag. Het geld voor de AWBZ gaat op dit moment dus onvoldoende uit van de zorgvraag van de cliënt. De hogere kosten van grootstedelijke zorginstellingen betekent ook dat verhoudingsgewijs minder geld beschikbaar is voor de zorg in vergelijking met andere gebieden in Nederland. Omdat de behoefte aan AWBZ-zorg in de grote steden alleen maar toeneemt, dreigt hierdoor een verschraling van de zorg. Inwoners van Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht lopen het risico minder zorg te krijgen dan inwoners elders in Nederland. Een situatie die absoluut voorkomen moet worden, aldus Agis, Achmea en PZGS.

De partijen hebben het rapport vrijdag 20 april jl. aangeboden aan het Ministerie van VWS. Zij roepen VWS op om bij de verdeling van de AWBZ-gelden meer rekening te houden met verschillen in de zorgvraag en kostprijs. Agis, Achmea en PZGS pleiten dan ook voor het ontwikkelen van een objectief verdeelmodel dat recht doet aan regionale verschillen. In het gesprek gaf VWS aan de signalen serieus te nemen. Ook acht het Ministerie het plausibel dat er regionale verschillen bestaan in kosten en zorgvraag en -zwaarte.

ActiZ over misbruik AWBZ-gelden thuiszorg

ActiZ steunt roep politiek om transparantie en toezicht in thuiszorg

Regels voor goed bestuur, een transparante bedrijfsstructuur en het leveren van verantwoorde zorg zijn essentiële voorwaarden om de marktwerking in de thuiszorg te laten slagen. Ook spreekt het voor zich dat gemeenten en zorgkantoren toezicht kunnen (en moeten) houden op ondernemingen die thuiszorgdiensten leveren. Dat stelt ActiZ, organisatie van zorgondernemers, in reactie op de berichtgeving in de Volkskrant over misstanden rond faillissementen in de thuiszorg. ActiZ vertegenwoordigt zo'n tweederde van de aanbieders in de thuiszorg in ons land.

In de Volkskrant werd zaterdag jongstleden bericht over mismanagement en misbruik van voorgeschoten AWBZ-gelden, waaruit de thuiszorg wordt gefinancierd. Alhoewel de krant zelf schrijft dat dergelijke misstanden 'niet beeldbepalend voor de branche zijn, waarin de meeste ondernemingen te goeder trouw handelen', betreurt directeurvoorzitter Mariëlle Rompa van ActiZ de beeldvorming die door dit soort wangedrag toch ontstaat.
'De organisaties waarover de Volkskrant schrijft, zijn geen lid van ActiZ. Maar dat is een schrale troost. Iedereen die elke dag aan de slag gaat om goede thuiszorg te leveren, krijgt een knauw wanneer dit soort berichten over onze branche verschijnen. Ik ben ervan overtuigd dat dit soort 'cowboys', zoals de krant ze noemt, een betreurenswaardig maar marginaal verschijnsel vormen. Fatsoen moet je doen. Dat geldt ook in onze branche. Wie dat niet als norm aanvaardt, mag wat mij betreft hard aangepakt worden.'

Sleutelwoorden
Transparantie, toezicht, regels voor goed bestuur ('governance') en kwaliteitskeurmerken zijn voor ActiZ sleutelwoorden om een goed speelveld voor marktwerking in de thuiszorg te borgen. Rompa: 'Wij bestaan van gemeenschapsgeld. Dat vraagt om gedegen en open verantwoording. Niet alleen onze dienstverlening, maar ook de opzet van onze bedrijfsprocessen moeten daarom van hoge kwaliteit zijn. Wij willen van harte meewerken en waar mogelijk voorop lopen in het ontwikkelen van richtlijnen waardoor wij dit kunnen realiseren.' Volgens Rompa is ook een belangrijke rol weggelegd voor de zorgkantoren.
Onlangs bleek uit een onderzoek van Zorg Consult Nederland dat zorgkantoren geen eenduidig beeld van handelen geven. 'Goed toezicht is voor de fatsoenlijke ondernemers in de thuiszorg van groot belang. We hebben ons imago niet alleen in eigen hand. Een sterke toezichthouder kan helpen voorkomen dat een hele branche in een kwaad daglicht komt te staan door de ontsporingen van een enkeling.'

NZa
Binnenkort verschijnt een onderzoek van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), waarin de besteding van AWBZ-gelden onder de loep wordt genomen. Rompa: 'Ik heb vertrouwen in de uitkomst en ben er van overtuigd dat de NZa tot de conclusie komt dat er over de hele linie sprake is van een goede besteding van deze gelden. De marktwerking in de thuiszorg is een feit. Laten we verbeteren wat verbeterd kan en moet worden.'